Valinda
Is Biologisch Beter - De Voordelen & Nadelen Bio Voeding
Bijgewerkt op: 30 nov.
Biologisch voedsel werd de afgelopen decennia steeds populairder en de verkoop steeg vorig jaar (2020) met 12,4% tot $ 61,9 miljard.
Dit is verbazingwekkend, maar veel mensen weten niet echt wat de exacte voordelen van biologisch voedsel zijn en dat er ook enkele nadelen zijn van biologisch geproduceerd voedsel. Laten we het dus eens nader bekijken naar een zowel de voor- als nadelen van biologisch voedsel om zo te bepalen of biologisch beter is.
Wat is biologisch voedsel?
Laten we bij het begin beginnen, wat maakt voedsel biologisch voedsel? Het ministerie van Landbouw en Plattelandszaken (DEFRA) (in de VS) stelt dat: 'Biologisch voedsel het product is van een landbouwsysteem dat het gebruik van kunstmatige meststoffen en pesticiden vermijdt; groeiregulatoren en veevoederadditieven. Doorstraling en het gebruik van genetisch gemodificeerde organismen (ggo's) of producten geproduceerd met of door ggo's zijn in het algemeen verboden door de biologische wetgeving. Biologische landbouw is een systeembenadering van productie die werkt aan een ecologisch, sociaal en economisch duurzame productie. In plaats daarvan zijn de landbouwsystemen afhankelijk van gewaswisseling, dierlijke en plantaardige mest, onkruid met de hand verwijderen en biologische plaagbestrijding'.

Voordelen van biologisch voedsel
Biologische producten zijn geweldig, niet alleen voor je lichaam, maar ook vanwege de impact die je biologische voedingskeuzes hebben op het milieu. Lees hier alles over de voordelen van biologische voeding op het gebied van pesticidengebruik, water- en bodemverontreiniging, voedingswaarde, etc.
Pesticiden
Het gebruik van pesticiden, inclusief het gebruik van insecticiden, herbiciden en fungiciden, wordt veel gebruikt in de landbouw. Er is echter een groeiende publieke bezorgdheid vanwege de impact die het kan hebben op de menselijke gezondheid.
Een zeer algemeen bekend bestrijdingsmiddel is glyfosaat (Roundup). Dit pesticide is als veilig bestempeld door het Amerikaanse Environmental Protection Agency. Het is echter bekend dat glyfosaat zich ophoopt in de voedselketen. Dit betekent dat dit bestrijdingsmiddel in de bodem blijft en kan worden opgenomen door het volgende gewas dat op hetzelfde veld wordt verbouwd. Als de boer weer glyfosaat op dit nieuwe gewas toedient, krijgt het gewas juist een hogere dosis binnen dan aanvankelijk werd gedacht, waardoor er mogelijk veel meer residuen van bestrijdingsmiddelen op het gewas terecht kunnen komen. In de tussentijd heeft het IARC (Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek) glyfosaat aangemerkt als kankerverwekkend uit groep 2A (waarschijnlijk kankerverwekkend voor de mens) terwijl dit bestrijdingsmiddel nog steeds wordt gebruikt op niet-biologische gewassen.
Om de mogelijke negatieve effecten hiervan op ons lichaam te voorkomen, kunnen we kiezen voor biologisch geproduceerde gewassen. Want een van de grootste verschillen tussen biologische en niet-biologische voeding is het aantal gebruikte pesticiden. In biologische voeding worden 94-100% minder pesticiden gebruikt in vergelijking met niet-biologische voeding. Dit betekent dat er minder bestrijdingsmiddelen op het veld worden gebruikt en dat er na de oogst minder bestrijdingsmiddelresten op het voedsel achterblijven.
Zoals eerder vermeld, krijgt reguliere (niet-biologische) voeding vaak veel bestrijdingsmiddelen binnen tijdens de teelt. Hierdoor kunnen er veel restanten op het gewas achterblijven. Dus als je niet-biologische verse producten koopt (aangezien de biologische versie niet beschikbaar is), was dan al je voedsel voor consumptie om de inname van pesticiden en de mogelijke impact die dit op je gezondheid kan hebben te voorkomen.

Bodem
Een ander groot voordeel is dat de biologische voedselproductie ervoor zorgt dat de bodem niet wordt aangetast door de behandeling die de boer het veld heeft gegeven. Ook al heeft het gewas dat op een veld is geteeld biologisch goedgekeurde bestrijdingsmiddelen gekregen, bij biologische gewassen weet je zeker dat het veld volgend jaar een andere behandeling krijgt. Dit komt omdat gewaswisseling een van de vereisten is van biologische landbouw. Dit betekent dat elke teeltcyclus (meestal een jaar) een nieuw gewas op dat veld moet worden verbouwd. Dit betekent ook dat de gebruikte biologische bestrijdingsmiddelen en meststoffen elk jaar verschillen omdat elk gewas andere eisen stelt. Doordat schadelijke bestrijdingsmiddelen op biologische velden verboden zijn, is de algehele bodemkwaliteit beter. Dit leidt tot een grotere biodiversiteit in deze bodems en er is minder bodemerosie.
Dit laatste is een groot probleem in conventionele velden. Dit komt omdat elk jaar hetzelfde gewas wordt verbouwd en het veld keer op keer dezelfde chemicaliën ontvangt. Dit samen met een zeer hoge irrigatiegraad, zorgt ervoor dat de bodem langzaam aan het verslechteren is. Door het hoge waterverbruik worden alle voedingsstoffen en mineralen die van nature in de bodem aanwezig zijn, weggespoeld, waardoor zowel verzilting als erosie van de bodem ontstaat. Dit betekent dat de grond uiteindelijk volledig uitgeput is van voedingsstoffen en mineralen en niet meer bruikbaar is voor de teelt.
Water
Als je kiest voor biologische producten, zorgt je er niet alleen voor dat de grond in topconditie blijft, ook het water rond het gebied waar het gewas wordt verbouwd, blijft in uitstekende conditie. Dit komt omdat een biologische boer moet letten op de wateroutput van zijn boerderij. De boer moet ervoor zorgen dat het water dat op het veld wordt toegediend geen schade toebrengt aan het milieu en dit wordt streng gecontroleerd om er zeker van te zijn dat dit inderdaad het geval is.
Dode zones
Voor conventionele landbouw is overmatig watergebruik een groot probleem. Het water dat wordt gebruikt om niet-biologische velden te irrigeren, bevat grote hoeveelheden stikstof- en fosformeststoffen. Deze chemicaliën kunnen het nabijgelegen waterleven ernstig aantasten. Dit komt omdat algen van zowel stikstof als fosfor houden. Dit klinkt in eerste instantie niet slecht, maar wanneer deze algen in een meer blijven groeien en gedijen, kunnen ze de hele waterbron volledig overnemen. De vissen die in deze wateren leven zullen uiteindelijk stikken door gebrek aan zuurstof omdat de algen de hele aanvoer hebben geblokkeerd. Dit wordt ook wel een aquatische dode zone genoemd

Geen GGO's
Traditionele veredeling
Het gebruik van genetisch gemodificeerde producten is niet toegestaan in de biologische landbouw, daarom vertrouwt biologische landbouw uitsluitend op traditionele veredeling om het gewas te verbeteren. Dit betekent dat als de boer een bepaalde eigenschap wil toevoegen aan het gewas dat hij momenteel gebruikt, hij dit ras moet kruisen met het gewas dat de eigenschap heeft waar hij interesse in heeft. Wanneer dit gewas wordt gekruist, worden de gegenereerde zaden opnieuw gezaaid en worden de planten die het meest lijken op het oorspronkelijke gewas van de boer, maar ook deze nieuwe eigenschap hebben waarin hij geïnteresseerd is, opnieuw geselecteerd en gekruist. Dit proces herhaalt zich meerdere keren om weer het oorspronkelijke gewas te krijgen met de extra eigenschap van het andere gewas. Dit kost veel tijd (soms meer dan 10 jaar) maar er komt geen biotechnologie bij kijken zoals genetische manipulatie.

Genetische manipulatie
In de traditionele landbouw zijn biotechnologie en het creëren van GGO's toegestaan. Met genetische manipulatie is het doel vergelijkbaar, een nieuwe eigenschap toevoegen aan het huidige gewas, maar het proces is veel sneller. Bij genetische manipulatie wordt een eigenschap van een plant geïsoleerd en in een andere plant geplaatst om een genetisch gemodificeerde plant (het GGO) te creëren. Dit is een zeer snel proces maar wordt door verschillen in wetgeving nog niet wereldwijd toegepast voor voedselproductie. Het is toegestaan in de VS, maar niet in de EU.
Voedingswaarde
Volgens velen is biologische voeding gezonder maar is dit wel echt zo? Voor veel mensen is het de reden om voor biologisch voedsel te kiezen. Onderzoek laat echter verschillende uitkomsten zien als het gaat om deze gedachte.
De American Academy of Pediatrics beoordeelde de literatuur over biologisch voedsel in 2001. Ze ontdekten dat “huidig bewijs geen enkele claim bevestigd van volledige voedingsvoordelen of tekorten van het eten van biologisch in vergelijking met conventioneel geteeld voedsel, en er zijn geen goed onderbouwde studies bij mensen die direct gezondheidsvoordelen of ziektebescherming aantonen als gevolg van het consumeren van een biologisch dieet”. Dus volgens de American Academy of Pediatrics zijn er geen gezondheidsvoordelen van het eten van biologisch voedsel.
Terwijl uit ander onderzoek bleek dat biologisch gecertificeerd voedsel een hoger mineraalgehalte heeft. Zowel magnesium als ijzer zijn significant hoger in biologische voeding. Biologische producten bevatten ook meer antioxiderende micronutriënten zoals fenolen en salicylzuur in vergelijking met niet-biologisch voedsel, wat betekent dat biologisch voedsel beter is voor je lichaam omdat het een hoger gehalte aan voedingsstoffen heeft.
Het onderzoek verschilt dus over dit onderwerp en ik denk dat er meer onderzoek nodig is om tot een gefundeerde conclusie te komen. Tot die tijd raad ik af om voor biologisch voedsel te kiezen alleen omdat het een hogere voedingswaarde heeft. Kies ervoor omdat het beter is voor het milieu.
Opbrengst
Velen denken dat de opbrengst van biologische landbouw lager is in vergelijking met de opbrengst van conventionele landbouw. Dit is inderdaad het geval wanneer een boer onlangs is overgestapt van conventioneel naar biologisch produceren. Onderzoek heeft echter aangetoond dat er na een aantal jaren biologische landbouw op een veld geen opbrengstkloof meer is tussen de twee landbouwsystemen. Dit komt omdat in een biologische akker na verloop van tijd de bodem verandert en de in de bodem aanwezige voedingsstoffen veel efficiënter worden gebruikt door planten in de biologische landbouw. Dit verhoogt de opbrengst voor biologische landbouw en verkleint het verschil tussen opbrengst voor biologische landbouw en conventionele landbouw.

Dierlijke producten
Tot nu toe heb ik me voornamelijk bezig gehouden met biologisch geproduceerde planten/gewassen, maar voor dierlijke producten is het verschil tussen biologische en niet-biologisch geproduceerde van dieren afgeleide producten ook aanzienlijk.
Producten afgeleid van biologisch geteelde dieren hebben een hoger gehalte aan eiwitten en meervoudig onverzadigde vetzuren. Dit komt door een verschil in voerregimes tussen conventionele en biologische zuivelproductie. Naast een verbeterde voedingswaarde leven biologisch geteelde dieren in omstandigheden waarin de dieren veel vriendelijker worden behandeld. Enkele van de vele aspecten van biologische veehouderij zijn; ze moeten buiten vrij kunnen rondlopen ('zero-grazing, waarbij koeien binnen worden gehouden en gemaaid gras of ander voer zoals soja krijgen, is volgens biologische normen verboden). Ze moeten toegang hebben tot voldoende ruimte om hun natuurlijke diergedrag te uiten, wat stress en ziekte vermindert. Ze kunnen alleen grazen en foerageren op natuurlijke, biologische grassen en andere biologisch geteelde gewassen. Deze mogen alleen worden behandeld met natuurlijke meststoffen, aangezien synthetische bestrijdingsmiddelen aan strenge beperkingen onderhevig zijn. Dit zorgt ervoor dat de dieren deze giftige chemicaliën niet binnenkrijgen en gezondere producten kunnen produceren. En, belangrijker nog, biologisch geteelde dieren krijgen geen antibiotica.

Nadelen van biologisch voedsel
Over het algemeen heeft biologisch voedsel veel voordelen, maar er zijn ook een paar nadelen van biologisch voedsel die ik wil noemen.
Kosten
Biologische voeding is duurder. Dat valt niet te ontkennen. Soms zijn biologische producten meer dan twee keer zo duur, waardoor dit soort voedsel onbereikbaar is voor mensen met een kleiner budget. Dit heeft verschillende redenen.
Biologische producten worden niet agressief behandeld met herbiciden om onkruid van het veld te verwijderen. In plaats daarvan wordt onkruid met de hand verwijderd. Dit is een zeer arbeidsintensief proces en omdat mankracht erg duur is, verhoogt dit de prijs van biologisch voedsel.
Een andere reden voor de gestegen kosten is dat biologische producten niet met dezelfde machines kunnen worden geoogst en op dezelfde plaats kunnen worden opgeslagen als conventionele producten om kruisbesmetting te voorkomen. Dit verhoogt de kosten voor ruimte en arbeid voor de boer en dus de kosten voor de consument die moet betalen voor het product.
Biologisch gefokte dieren hebben meer ruimte en duurdere biologische voeding nodig. Ze zijn ook langer op de boerderij (tijd is geld) omdat ze geen groeihormonen krijgen om hun groei te versnellen, wat de kosten voor de boer en dus ook voor de consument verhoogt.
Bacteriën besmetting
Biologische landbouw gebruikt geen synthetische meststoffen, maar vertrouwt in plaats daarvan op natuurlijke meststoffen zoals koeienmest. Dit verhoogt het potentiële risico op besmetting met bacteriën zoals E.coli. Onderzoek heeft aangetoond dat boeren die verse mest gebruiken 19 keer meer E-Coli op hun producten hebben dan boeren die mest gebruikten die meer dan een jaar oud is. Uit ander onderzoek bleek ook dat 5,2% van de totale biologische monsters die zijn onderzocht een hogere hoeveelheid E-Coli bevat dan is toegestaan door de supermarkt

Kortere houdbaarheid
Een groot nadeel van biologische groenten en fruit is dat ze een kortere houdbaarheid hebben. Ze bederven sneller in vergelijking met conventionele groente en fruit omdat ze niet worden behandeld met wassen en andere conserveermiddelen om ze langer vers te houden. Dit betekent een toename van het oogstverlies voor de boer, die ze moeten compenseren door de prijs voor hun product te verhogen.
Biologische voeding biedt ongetwijfeld tal van voordelen, zoals een verminderde blootstelling aan pesticiden en mogelijk een hoger gehalte aan voedingsstoffen. Het is echter essentieel om deze voordelen af te wegen tegen de hogere kosten en beperkte beschikbaarheid. Door geïnformeerde keuzes te maken over wat we consumeren - of het nu gaat om conventioneel of biologisch voedsel - kunnen we onze gezondheid prioriteren, duurzame landbouw ondersteunen en bijdragen aan een bewustere en veerkrachtigere voedselvoorziening. Uiteindelijk helpt het vinden van een balans tussen de voor- en nadelen ons om doordachte beslissingen te nemen die in lijn zijn met onze waarden en welzijn.